De 1:9 impedantie transformator wordt ook wel eens een 1:9 balun genoemd. Deze naam is pertinent fout. Een balun is een samentrekking van de woorden balanced, unbalanced en dat is hier niet het geval. Deze transformator transformeert van ongebalanceerd naar ongebalanceerd met een impedantie verhouding van 1:9. Vandaar 1:9 unun. Deze transformator wordt voornamelijk gebruikt om signalen van de tranceiver naar de antenne te transformeren en andersom. Er zijn echter ook andere toepassingen te bedenken. Op deze mogelijkheden wordt echter in dit stukje niet op ingegaan.
balunschema

Met deze UNUN kan op een eenvoudige manier een lange draad als antenne worden aangepast. Ik gebruik als vakantie antenne een stuk draad van ongeveer 30 meter lengte, die met behulp van een tennisbal en een nylondraadje over een paar bomen wordt gegooid. Op de velddag was een andere opstelling van de antenne te zien en dat was de ideale opstelling. De antenne kan zowel horizontaal als vertikaal gebruikt worden afhankelijk van welke afstralingshoek men wil gebruiken Ik heb met deze antenne zeer goede ervaringen op alle HF banden tot 30 mHz in combinatie met een eenvoudige T-tuner. De tuner is noodzakelijk omdat een willekeurige draad een impedantie heeft van ergens tussen de 600 en

1000 ohm.
Dit betekent dat er op de coax kabel een impedantie van 600/9=66,6666 ohm tot 1000/9=111,11 ohm staat. Dit moet met een tuner worden aangepast. Duidelijk is ook dat de coax kabel niet te lang moet worden, omdat er bij deze mis aanpassing per meter coax kabel een zekere demping optreedt. Bij mij is de kabel maximaal 7 meter lang en daarbij zijn verliezen in de kabel zeer acceptabel. Belangrijk is dat bij de UNUN een goede tegen capaciteit wordt gemaakt. In het schema staat hier het aarde teken, maar hier wordt bedoeld een goede HF aarde. Deze kan bestaan uit 2 draden van ca. 10 meter lengte, maar het kan ook een metalen dakgoot zijn van voldoende lengte. Dit biedt natuurlijk perspectieven in een stedelijke omgeving om op een eenvoudige manier toch een antenne te maken. Bedenk wel dat het een A-symetrische antenne is met alle nadelen van dien.
Echter deze nadelen zijn op een heel eenvoudige manier op te lossen. Dit zal ik aan het einde van dit stukje beschrijven, maar nu eerst de opbouw van de UNUN.
Het schema laat zien hoe de UNUN electrisch in elkaar steekt
De kleuren zoals genoemd in het schema komen overeen met de kleuren op de foto.

De ringkernen zijn ferriet ringen. De zogenaamde paarse en de groene. Tegenwoordig worden ze anders  genoemd en hebben allemaal een crème kleur, ze zijn te bestellen bij Frans Bakelaar (PA3AYJ) in Julianadorp. Het zijn de 4C65 en de 3E25, 36 mm doorsnede en 15,8 mm hoog Deze twee ringen worden met super lijm op elkaar gelijmd. De drie wikkelingen worden van geisoleerd

montage draad gemaakt 0,75 mm. Diameter. Op de foto's is goed te zien dat ze als een paardenstaart gevlochten worden. Niet te strak en niet te los. De lengte van de drie niet gevlochten draden is ongeveer 1 meter. Daarna worden ze strak om de ringkernen gewikkeld en met gewoon plakband gefixeerd. Verbind de draden zoal in het schema en de foto's is aangegeven
ringkern1  ringkern2  draadjes
    De witte draad is de antenne draad. De enkele groene draad komt aan de kern van de coax kabel en de groen/witte draad aan de buitenmantel van de coax kabel. Vergeet niet de verbinding tussen de gele en de witte draad te maken ( zie onderstaande foto)..
   ringkern met draadjes   ringkernen met draadjes                                  
Op de laatste foto is te zien hoe het geheel waterdicht gemonteerd kan worden in een stukje PVC buis van rond 50 mm..
afgebouwd
ik maak geen pluggen aan de UNUN want daar kan alleen maar water in komen. Alle bouten en moeren zijn natuurlijk van RVS.De laatste foto laat zien hoe het geheel er afgemonteerd uitziet.

De beste resultaten worden als volgt verkregen:

Hang de antenne draad zo hoog mogelijk. Schuin naar boven is geen probleem. Zorg dat de tegen capaciteit zo haaks mogelijk op de antenne hangt en liefs 2x10 meter lang is. De coax niet langer is als 7 meter. Korter mag natuurlijk altijd. Bomen in blad en drijfnat zijn geen probleem. Met deze eenvoudige antenne maak ik verbindingen van 160 tot 10 meter met zeer goede resultaten en is vooral op vakanties heel goed en eenvoudig weg te hangen. Om de tennis bal met nylon draadje over een boom te gooien, gebruik ik een werpstok zoals honden bezitters nogal eens gebruiken. Ik kan namelijk heel slecht gooien en bij mij komt de bal overal behalve waar ik hem hebben wil, vandaar deze werpstok.
Door de antenne kabel met een tuner goed aan te passen heb ik tijdens het gebruik van deze antenne met 100 Watt nog nooit TVI of BCI kunnen constateren. Als test (om de verliezen te constateren ) heb ik een 100 Watt FM signaal op 80 meter op de completeantenne gezet ongeveer 15 minuten lang. Geen warmte opwekking in de tuner en de UNUN gemerkt, wel was de tranceiver lekker warm geworden.Een langdraad heeft in een stedelijk bebouwing nogal eens last van allerlei kraak storingen veroorzaakt door geschakelde voedingen in TV's en computers. Dit heb behoorlijk kunnen elimineren door aan het eind van de antenne draad een draadgewonden weerstand van 1500 Ohm bij 1 kW naar aarde te brengen. Deze weerstand had ik toevallig en deze fungeert als smoorspoel waardoor de antenne galvanisch aan aarde ligt en wordt ineens een band weer lekker rustig terwijl de signalen even sterk blijven.
Tot slot nog een laatste opmerking. De antenne hoeft niet resonant te zijn, maar mag dit natuurlijk wel zijn,  maar de antenne mag niet laag Ohmig zijn. Als de antenne op de een of andere band een veelvoud van oneven kwart golven lang is dan is de antenne laag ohmig. Op de lage banden geldt altijd hoe meer koper in de lucht hoe beter het is. Vandaar bij mij de 30 meter lang. Op de hogere banden kan rustig een kortere lengte gebruikt worden. Een goede lengte is dan 13,7 meter.
Veel succes met het nabouwen en veel DX
73es de Frans PA2FK