Ik heb zelf al een tijd D-Star in gebruik en zie om mij heen steeds meer mensen met DMR aan de slag gaan. DMR zou de vervanger van D-Star zijn. Om een oordeel te kunnen vormen heb ik mij eens wat meer in DMR verdiept en een aantal lezingen bezocht.

DMR

Er zijn veel professionele merken actief, zoals Hytera en Moterola (Mototrbo dat Motorola's markering naam voor de DMR-technologie is.)


D Star data stream diagramD-Star is ook een open standaard. D-Star is een protocol voor digitale communicatie van stem (voice) en gegevens(data). Een protocol is een afspraak hoe iets stap na stap dient te verlopen. Het ligt vast in welke volgorde er digitale gegevens over en weer door de ether gezonden worden. Er zijn 2 types

  • DV: digital voice met trage data en
  • DD digital data enkel snelle data.

D-STAR is een digitale stream ‘over-the-air protocol’ . Het is ontwikkeld door de Japan Amateur Radio League, Inc (JARL).

Ook DMR is een open standaard en vastgelegd in de ETSI normering. Dat wil zeggen dat het protocol en de manier van werken vastgelegd is en door iedereen gebruikt kan worden.


DMR TechnologyEen van de voordelen van DMR is de manier dat zij omspringt met het frequentie gebruik. Op elke frequentie zijn twee datakanalen welke voor digital spraak gebruikt kan worden. Zeker in de professionele wereld is dit een uitkomst omdat de frequentieruimte vaak beperkt is en er relatief hoge bedragen voor een eigen frequentie betaald moet worden

DMR wordt dan ook gebruikt in veel commerciële portofoons en mobilofoons in een gesloten netwerk met elkaar te laten samenwerken. Niet alleen de gedigitaliseerde spraakkanalen maar ook de controle en gebruik van de portofoons kan geregeld en bewaakt worden. In de mobilofoons en portofoons zitten heel veel (echt heel veel) configuratieparameters om de apparatuur in te stellen en te beveiligen.

dmr pic 01

Wat is dan het verschil tussen DMR en D-Start? In basis is het beide digitale communicatie tussen een zender en ontvanger. Echter is de grondgedachte van DMR een professionele architectuur. Heel veel technische instellingen en dat is interessant voor heel veel amateurs. Zendamateurs willen graag aan alle knopjes en schakelaars zitten Echter schuilt hier ook een groot gevaar: vaak zijn zendamateurs zich niet bewust van de kracht van al mogelijkheden en de verschillende waarden en maken ze de apparatuur onbewust onbruikbaar.

Daarom is een DMR apparaat programmeren ook zo complex. Hij is eigenlijk bestemd voor de professionele markt. En moet dus ook geprogrammeerd en geconfigureerd worden door professionele technici die weten wat ze doen. Als je maar wat aan experimenteert (Wat iedere zendamateur doet) kan het zijn dat je een aanpassing aanbrengt die desastreus is voor de beschikbaarheid van het DMR netwerk. En zoals de experts met DMR al langere tijd roepen, de configuratie in de portofoon of mobilofoon bepaalt wat het apparaat doet, niet het netwerk.

Maar er zijn dus een aantal pioniers geweest die de professionele DMR apparatuur aan hebben weten te passen zodat Zendamateurs er ook gebruik van kunnen maken.

Iedere gebruiker krijgt een uniek registratienummer. Dit nummer wordt in de DMR apparatuur geplaatst en daarmee is de DMR gebruiker te identificeren.

Als je nu een alias-bestandje aanbrengt zodat het nummer aan de roepletters van de gebruiker gekoppeld wordt weet de zendamateur ook welke roepletters bij het DMR-nummer hoort.

En daar zit nu juist een van de beperkingen van het DMR systeem. Je moet een officieel nummer aanvragen wil je als zendamateur met de andere DMR gebruikers mee kunnen doen. Daarnaast moet je steeds die lijst met roepletters en DMR-ID’s bijwerken wil je andere zendamateurs op naam kunnen herkennen. Anders blijf je maar een nummer….

Een ander nadeel zie ik in de verschillende frequenties. Een Zendamateur vindt het gewoon dat er een VFO in de tranceiver zit. Maar een professioneel apparaat met DMR kent dit helemaal niet. Waarom wil je een bewaker van een groot terrein de mogelijkheid geven om maar en vrije frequentie te kiezen? Een portofoon met D-star beschikt daar wel over, een DMR portofoon niet.

dstar gw cqD-star is van oorsprong ontwikkeld vanuit de zendamateur gedachte. Eenvoudig de roepletters van de gebruiker invullen en je kunt met jouw D-Star apparaat aan de slag.

Om die reden is het ook makkelijk om bijvoorbeeld een D-star HotSpot te bouwen.

Zelf een DMR hotspot bouwen is op dit moment nog niet mogelijk. Wil iemand een DMR relais in de lucht zetten dan moet je een professioneel apparaat aanschaffen en dit in de configuratie aanpassen zodat een zendamateur dit kan gebruiken.

Conclusie:

DMR werd ontworpen voor de zakelijke gebruiker als uitgangspunt. D-Star is ontworpen voor amateur radio. Het een past beter dan de andere. Beide zijn open protocollen met uitzondering van de Codec die in beide gevallen merk gebonden is. Beide klinken even goed. DMR vraagt meer configuratiekennis van de gebruiker wat de kans op succes kleiner maak.